رضا بزانه 

پدافند غیرعامل به مجموعه ی از اقدامات غیرمسلحانه با هدف افزایش بازدارندگی، کاهش آسیب پذیری، تداوم فعالیتهای ضروری، ارتقاء پایداری ملی و تسهیل مدیریت بحران در مقابل تهدیدات و اقدامات نظامی و غیر نظامی دشمن اطلاق می شود.


ساوالان خبر (savalankhabar.ir)

رضا بزانه

پدافند غیرعامل به مجموعه ی از اقدامات غیرمسلحانه با هدف افزایش بازدارندگی، کاهش آسیب پذیری، تداوم فعالیتهای ضروری، ارتقاء پایداری ملی و تسهیل مدیریت بحران در مقابل تهدیدات و اقدامات نظامی و غیر نظامی دشمن اطلاق می شود.

با توجه به اهمیت و گستردگی بخش کشاورزی، پدافند غیرعامل در حفظ سلامت و تثبیت وضعیت تولیدات کشاورزی موثر و الزامی می باشد و به مجموعه از اقدامات پیشگیرانه در حوزه دام و گیاه اطلاق می گردد که با اجرای آن می توان قدرت اثر تهدیدات را کاهش داد و آستانه آسیب پذیری در بخش کشاورزی را افزایش داد.

شناسایی تهدیدات زیستی و راههای مقابله با آنها، در جهت برقراری امنیت غذایی یکی از اهداف مهم پدافند غیر عامل در حوزه کشاورزی و دامپروری است.

در حقیقت پدافند غیرعامل در مقایسه با سایر اقدامات دفاعی، صلح آمیزترین اقدام دفاعی محسوب شده و با سیاست تنش زدایی و خودکفایی، سازگاری بیشتری دارد.

در منابع علمی از پدافند غیرعامل در بخش کشاورزی با عنوان آمادگی در برابر تهدیدات زیستی عمدی یا اقدامات مقابله با اگروتروریسم یاد می گردد.

آگروتروریسم فعالیتی است که باعث تخریب، آلودگی، خسارت یا آسیب زدن به یک محصول دامی، کالای کشاورزی خام، فرآورده غذایی، مزرعه و یا فارم ها و تجهیزات مربوطه می شود.

یکی از اهداف اصلی برنامه ریزی و مدیریت پدافند غیرعامل در بخش کشاورزی، کاهش آسیب پذیری در برابر سوانح و حوادث می باشد، زیرا بهره برداری بیش از اندازه از طبیعت، به دلیل رشد رو به رشد جمعیت و ضرورت تامین غذای آن ها، بخش کشاورزی را با مشکلاتی نظیر خشکسالی های مداوم، کمبود آب، بیماری های گوناگون، انواع آلودگی، مصرف بیش از اندازه سموم و مواد شیمیایی روبرو ساخته است و امنیت غذایی و سلامت انسان را در سطح جهان با خطر مواجه نموده است، بنابراین ضرورت دارد برنامه ریزی و مدیریت بخش کشاورزی با اصول و اهداف پدافند غیرعامل ادغام شده و مدیریت آن به این گونه ای انجام شود تا منابع طبیعی مورد استفاده در بخش کشاورزی حفظ شده و آسیب پذیری کمتری را به دنبال داشته باشد.

یکی از حوزه های مهم پدافند غیرعامل، پدافند زیستی است.

پدافند زیستی، مجموعه ای از اقدامات از قبیل رصد و پایش، آشکار سازی، هشداردهی، تشخیص و تصمیم و عملیات، کنترل، مدیریت بحران، حفاظت و پیشگیری، امداد و نجات، درمان، بازیابی و بازتوانی منابع، محدود سازی و رفع آلودگی در برابر تهدیدات زیستی است که موجب حفاظت از سرمایه های ملی در برابر تهدیدات زیستی و کاهش آثار و عواقب ناشی از آنها می گردد.

پدافند غیرعامل در بخش کشاورزی از زیرساخت های مهم و موثر در امر توسعه پایدار و مصداق بارز اقتصاد مقاومتی است.

فقدان و یا ناکارآمد بودن سیستم هشدار سریع در حوزه بیماری های دام و طیور، فقدان یا کیفیت نامطلوب جاده های بین مزارع، فقدان زیرساخت های مناسب حمل و نقل در زمان بحران و اضطرار و عدم مطالعه نحوه مقاوم سازی اماکن و انبارهای نگهداری محصولات کشاورزی و دامی، از چالش های موجود و پیش روی بخش کشاورزی و پدافند زیستی می باشد.

می توان با راهکاری موثر در مقابله با تهدیدات در حوزه کشاورزی از قبیل خشکسالی و برخی آفات و عوامل بیماریزای محصولات کشاورزی، دام، طیور و آبزیان، بهره جستن از دانش و فناوری های نوین بویژه بیوتکنولوژی، علوم کاربردی و پژوهش های تحقیقاتی دانش بنیان، میزان تهاجم آفات و عوامل بیماریزا و خسارتزای محصولات زراعی و باغی، دامی و آبزیان را کاهش داد و با روش های موثر تهدیدات موجود را کنترل کرده و مانع گسترش و بروز اپیدمیک آنها شد، از طرف دیگر، با تولید محصولات زراعی و شیلاتی عاری از آلودگی به عوامل بیماریزای قارچی و ویروسی، لاین‌های زراعی مقاوم به بیماری‌های مهم و آفات کلیدی منطقه (مقاومت آنتی بیوز و آنتی زنوز)و برخی حشرات ناقل ویروس های گیاهی (نظیر شته‌ها و زنجره‌ها) و ارقام زراعی متحمل(یا مقاوم) به سرما و خشکی، باعث جلوگیری از افت عملکرد و افزایش درآمد کشاورزان و بهره برداران شد.

قیمت گذاری مناسب برای محصولات راهبردی مانند گندم و دانه های روغنی، حفظ ذخایر ژنتیکی و اصلاح نژاد دام و طیور، تغییر در ترکیب جمعیتی دام ها و ازدیاد دام های پربازده و اصلاح ساختارهای مدیریتی واحدهای پرورشی دام و طیور، در راستای اهداف پدافند غیرعامل کشاورزی مطرح هستند.

شناسایی کانون‌ های آلوده به عوامل بیولوژیک خطرناک، اطلاع‌رسانی و آموزش‌های لازم از طریق نشریات فنی و صدا و سیما، برگزاری دوره‌های آموزشی جهت ارتقاء سطح آگاهی زارعین، باغداران، دامداران و استخرهای پرورش یا تکثیر ماهی، نظارت دقیق برتولید و سلامت بیولوژیک بذور (خصوصاً غلات و بادام زمینی) و نهال های مثمر و غیر مثمر، عاری از آلودگی واحدهای تکثیری طیور وآبزیان، جمع‌آوری و انهدام پایه های تکثیری و میوه‌های آلوده به عوامل پاتوژنیک،

ساماندهی فنی و تجهیزاتی پست های قرنطینه ای برای ممانعت از ورود و انتشار آلودگی از طریق نهال، الوار، میوه‌های آلوده و دام و طیور، از مهمترین اقدامات موثر در راستای پدافند غیر عامل کشاورزی است.

علاوه بر برقراری امنیت غذایی، حفظ ذخایر ژنتیکی کشور نیز از جمله اهداف مهم پدافند غیر عامل به شمار میآید.

بدون تردید، تهدیدهای مختلف ملی و بین المللی، فرایندهای یاد شده را به طور مستمر هدف قرار می دهد و در کنار محدودیتهای رو به تزاید منابع و نهاده های مورد نیاز بخش کشاورزی، موجب کاهش ضمانت روند پیشرفت بخش کشاورزی می شود. برای مدیریت این تهدیدات استقرار نظام کارآمد و اثربخش “کشاورزی- غذا” در جهان و به ویژه کشورهای در حال توسعه ضروری است. این نظام که به پشتوانه بکارگیری اصول پدافند غیرعامل محقق میگردد و کاهش فقر، افزایش درآمد کشاورزان، امنیت غذایی و پایداری اکوسیستم در بخش کشاورزی را به دنبال دارد.

انتهای پیام/