پورسانت‌های میلیونی، سفرهای خارجی و عضویت در هیأت مدیره شرکت‌های واردکننده دارو، بخشی از درآمدزایی برخی از پزشکان است که با توافقات پشت پرده علاوه بر درآمدهای ماهانه، سودهای میلیونی را دور از چشم نهادهای نظارتی به جیب می‌زنند.


ساوالان خبر (savalankhabar.ir)

دارو

برخی از بیماران پس از چند هفته نوبت‌شان شده و تعداد معدودی نیز با توصیه‌های منشی منتظر هستند تا در بین مریض، وقتی برای ملاقات پیدا کنند. شلوغی مطب نشان از اعتماد بیماران به پزشک دارد، متخصص تغذیه‌ای که هزینه تهیه نسخه‌هایش کمتر از صدهزار تومان نمی‌شود؛ صدای پزشک از داخل مطب به گوش می‌رسد که به بیمار می‌گوید آدرس داروخانه را از منشی بگیرید.

بیمار که از مطب خارج می‌شود، منشی کارت و آدرس دو داروخانه را به بیمار می‌دهد و می‌گوید «حتما داروها را از این داروخانه‌ها تهیه کنید».

نوبت به بیماران دیگر که می‌رسد همین کار ادامه پیدا می‌کند؛ من هم بنا به توصیه منشی برای تهیه داروها به یکی از همین داروخانه‌ها مراجعه می‌کنم؛ وقتی از یکی از پرسنل داروخانه در مورد دلیل ارجاع بیماران مطب آقای دکتر به این داروخانه سوال می‌کنم می‌گوید« این که موضوع عجیب و غریبی نیست، پزشک به هر بیمار کارت یکی از داروخانه‌هایی را می‌دهد که با آنها کار می‌کند؛ اگر این اتفاق نیفتد که ما نمی‌توانیم با داروخانه‌های دیگر رقابت کنیم و بیمار دارویش را از جای دیگری تهیه می‌کند».

قانون نانوشته بین داروخانه و پزشک آنجا جالب می‌شود که نسخه‌پیچ می‌گوید: «درصد مشخصی بین داروخانه و پزشک تعیین می‌شود و پزشک به ازای نسخه‌هایی که می‌فرستد مبلغ معینی را دریافت می‌کند؛ گاهی این مبلغ به چندین میلیون تومان در ماه هم می‌رسد».

بازار داغ زد و بند پزشکان با داروخانه‌ها

گویی بازار پزشکان زیبایی، تغذیه، زنان و ارتوپدی به نسبت سایر پزشکان داغ‌تر است، به دلیل اینکه این افراد می‌توانند مکمل‌های غذایی بیشتری تجویز کنند؛ البته ناگفته نماند همه پزشک‌ها شبیه این پزشک نیستند. برخی، اعتقادی به این کارها ندارند و منافع بیمار را بر منافع خود ترجیح می‌دهند.

 

داروی بیمار

 

به طور کلی در مواجهه با این پزشکان می‌توان آن‌ها را به چند گروه تقسیم بندی کرد؛ گروهی که تمایلی برای زدوبند با داروخانه‌ها ندارند، گروهی توافقشان در حد معرفی به داروخانه و دریافت درصدی از مبلغ نسخه است و گروهی دیگر، علاوه بر داروخانه‌ها با شرکت‌های پخش مکمل‌های غذایی نیز قراردادهای نانوشته دارند و این شرکت‌ها ترتیب مسافرت‌های خارج از کشور، هدیه سکه‌های طلا یا پرداخت مبالغی به ازای فروش امانی مکمل‌ها در مطب را می‌دهند.

به سراغ یکی دیگر از داروخانه‌ها می‌روم؛ داروخانه نسبتا بزرگی که بخش‌های مختلفی برای فروش دارو، مکمل و لوازم آرایشی و بهداشتی دارد، اغلب بیماران پشت باجه‌های تهیه دارو هستند و بخش فروش مکمل‌های غذایی و لوازم آرایشی خلوت است، از فروشنده این بخش می‌پرسم که چرا برخی پزشکان تمایل دارند که بیمارشان از داروخانه‌ای خاص داروها را تهیه کند؟ درحالی که سعی می‌کند خود را به کاری مشغول کند به آن سمت دیگر داروخانه اشاره می‌کند، جایی که مردی میانسال با روپوش سفید درحال صحبت کردن با تلفن است و می‌گوید« من اطلاعی از این موضوعات ندارم لطفا سوالتان را از اقای دکتر بپرسید».

توافقات پشت پرده

چند دقیقه‌ای منتظر می‌مانم که دکتر داروساز صحبتش تمام شود؛ چهره موجهی دارد، وقتی تلفنش را قطع می‌کند سوالم را مطرح می‌کنم؛ از حالت چهره‌اش به نظر می‌رسد پاسخ دادن به این سوال خیلی به مذاقش خوش نیامده اما بالاخره قبول می‌کند که درباره توافقات پشت پرده پزشکان با داروخانه‌ها توضیحاتی ارائه دهد.

مدعی است که همیشه تلاش می‌کند بی‌دلیل هزینه سنگین داروها را به بیمار تحمیل نکند و از داروخانه‌های دیگری صحبت می‌کند که چنین کاری می‌کنند: بعضی داروخانه‌ها با پزشک‌ها توافقاتی دارند و مثلا می‌گویند مکمل «فلان» که تقویتی است را زیاد نخریده‌اند. درصدی به پزشک می‌‌دهند و از او می‌خواهند این دارو را برای بیماران بنویسد که بتوانند دارویشان را بفروشند.

از تور خارجی تا تهیه ست اداری

آقای دکتر بین صحبت‌هایش به خدمات ویژه شرکت‌ها برای پزشکان اشاره می‌کند؛ از تورهای مسافرتی خارجی تا پرداخت هدایای ویژه، البته این خدمات علاوه بر حق پزشک در قبال تجویز دارو ارائه می‌شود! شرکت‌های واردکننده به داروخانه‌هایی که فروش خوبی داشته باشند نیز همین خدمات را ارایه می‌کنند و علاوه بر این امکاناتی مانند مبل صندلی و ست‌های اداری را برای داروخانه تامین کند.

 

پزشک

 

صحبت از نحوه رسیدگی به این تخلفات به میان می‌آید؛ داروساز توضیح می‌دهد: این موضوع نوعی تحمیل هزینه‌های اضافی به بیمار است. در موضوع حقوق بیمار رسیدگی به تخلفات پزشکان بر عهده سازمان نظام پزشکی است و از سوی دیگر رسیدگی به تخلفات داروخانه‌ها در حیطه اختیار وزارت بهداشت است. اما نباید از این نکته غافل شویم که اعضای نظام پزشکی خودشان ذی‌نفع هستند و برخورد جدی با پزشکان متخلف صورت نمی‌گیرد. همچنین در حوزه داروسازان نیز برخی پرسنل سازمان غذا و دارو که خودشان داروساز هستند همزمان یک یا چند داروخانه دارند و در این بازار سهیمند.

پزشکانی با نسخه‌های طلایی

به سراغ داروخانه‌ای دیگر می‌رویم، محیط داروخانه تقریبا خلوت است و دیگر از آن شلوغی و فضای لوکس خبری نیست؛ آنطور که نسخه‌پیچ های داروخانه می‌گویند عموم داروخانه‌ها ترجیح می‌دهند با پزشکانی کار کنند که نسخ بیشتری دارند، متخصص‌های ریه، پوست و مو، قلب و ارتوپد معمولا نسخه‌های گران‌تری دارند، و معمولا هم داروهای خارجی تجویز می‌کنند.

از نسخه‌پیچ می‌پرسم که مگر حاشیه سود دارو مشخص نیست؟ در این بین سود داروخانه در قبال این معامله با پزشک چقدر است؟ توضیح می‌دهد: حاشیه سود داروخانه از دارو، طبق تعرفه‌ها است و سود مشخصی از داروها کسب می‌کنند؛ با این حال مشخص است که داروخانه هرچه داروی بیشتری بفروشد سود بیشتری هم به دست می‌آورد و می‌تواند با توجه به افزایش فروش از امتیاز شرکت‌های داروسازی نیز استفاده کنند.

تجویز دارو به دلیل سودجویی تخلف است

بشیر خالقی نماینده مجلس و عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس معتقد است، یک وقت هست که شرکت‌های دارو سازی برای معرفی داروهای خود به پزشکان بسته یا نمونه دارویی را برای هر پزشک می‌فرستند تا دارویشان را تبلیغ کنند و به پزشک معرفی کنند که این موضوع اشکال ندارد اما اگر این شرکت‌ها مخصوصاً با ارسال مشوق‌هایی از دکتر بخواهند که به جای مثلاً دارویی که ممکن است برای بیمارمفید تر باشد، داروی آن‌ها را تجویز کند مرتکب عمل خلاف قانون شده‌اند.

 

دارو

 

نماینده مردم خلخال و کوثر در مجلس شورای اسلامی توضیح می‌دهد: پزشک باید طبق تشخیص خود بهترین دارو را برای بیماری تجویز کند و هر عاملی که باعث شود دکتر هزینه اضافی یا طول درمان اضافی به مریض تحمیل کند، درست نیست. البته اثبات این موضوع مشکل است اما اگر مردم با چنین موردی برخورد کردند می توانند به نهاد های نظارتی اطلاع دهند و از پزشک شکایت کنند.

وی ادامه می‌دهد: در مورد داروخانه‌ها نیز معاونت نظارت بر درمان وزارت بهداشت باید نسبت به این مسائل هوشیار باشد و علی رغم نظارت درست، به شکایت‌های مردم توجه داشته باشند و بعد از آن که مطمئن شد که فلان پزشک یا فلان داروخانه مرتکب تخلف شده است با آن برخورد کند.

هرچه به اصطلاح پاخور بیشتری داشته باشد امتیاز داروخانه بالاتر می‌رود و اگر کسی که داروخانه را راه‌اندازی کرده بخواهد امتیاز آن را بفروشد داروخانه قیمت بیشتری دارد

این نماینده مردم در مجلس ابراز می‌دارد: از طرف دیگر وزارت بهداشت در داروخانه‌ها می تواند قوانین کنترلی اعمال کند و مثلاً داروهای خاص را طبق روال کنونی در اختیار داروخانه‌های مشخصی قرار دهد تا نظارت بر نسخه پزشکان و داروخانه‌ها آسان تر شود.

پیگیری تخلفات در سازمان نظام پزشکی

برای بررسی بیشتر موضوع با مسؤولان سازمان غذا و دارو ارتباط برقرار کردیم، به گفته این افراد این تخلفات عموما از سوی پزشکان صورت می‌گیرد و پزشکان نباید این قراردادهای نانوشته را بپذیرند؛ لذا برخورد با این تخلفات را در حیطه وظایف خود ندانسته و آن را به سازمان نظام پزشکی ارجاع دادند.

انتهای پیام/