تفکرات سلیقه‌ای و کلیشه‌ای موجب شده، اردبیل با گذشت نزدیک به ۳ دهه از استان شدن، همچنان استراتژی جامعی برای جذب سرمایه نداشته باشد.


ساوالان خبر (savalankhabar.ir)

یکی از مولفه‌های توسعه اقتصادی در مناطق مختلف، میزان جذب و پذیرش، نگه داشت و به کارگیری سرمایه‌های داخلی و خارجی قلمداد می‌شود. در واقع با بهره‌گیری از این سرمایه‌ها، رشد سخت افزاری و امکانات جامعه به شکوفایی و رشد بینش، نگرش و بهبود زندگی افراد منجر می‌شود.

اردبیل بعد از نزدیک به ۳ دهه از استان شدن حتی قدمی به سمت این تعاریف برنداشته و همچنان گرفتار آمارهای کف و غیرقابل قبول در عرصه اقتصادی به ویژه در بخش سرمایه‌گذاری است.

بسیاری از مدیران ارشد مدعی هستند، حجم بالایی از سرمایه‌های ریالی و ارزی را به این استان سرازیر کرده‌اند، اما واقعیت این است که بخش عمده‌ای از پروژه‌ها یا عملا به اجرا درنیامده و یا در میانه راه رها شده است تاجایی که اگر بگوییم این حجم از سرمایه‌گذاری خارجی و داخلی تنها روی کاغذ محقق شده دور از واقعیت نیست. این درحالی است که برخی نشست‌ها و جلساتی هم که در رسانه‌ها مطرح شده آنطور که شایسته بوده هیچ دستاورد خاصی برای منطقه نداشته است.

مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان اردبیل معتقد است برخی شیوه‌ها در جذب سرمایه‌گذاری از اساس نیازمند تغییر است. علیرضا نوروزی یکی از مدیران غیر بومی در استان است که می‌گوید: «استان اردبیل هرچند ظرفیت‌های متعددی برای سرمایه‌گذاری در اختیار دارد؛ اما در عمل موفق عمل نکرده و حتی استعدادهای خود را به کار نگرفته است».

عدم تعادل در بین استان‌های جاذب سرمایه

نوروزی تصریح کرد: به عنوان مثال استان اردبیل در حمل و نقل، تجارت خارجی، گردشگری، زیربخش‌های کشاورزی مانند باغداری، پرورش زنبور عسل و صنایع تبدیلی مستعد است. وجود شهرک‌های صنعتی و منطقه ویژه اقتصادی نمین هم از عناصر جاذب سرمایه‌گذاری است.

وی گفت: البته نباید از نظر دور داشت که برخی موانع سرمایه‌گذاری در سطح ملی است مانند تحریم‌هایی که مبادله پول را با مشکل مواجه ساخته و بدون تردید وقتی سرمایه گذار می‌بیند با تحریم و مانع مواجه است، به کشورهای دیگر و مناطق دیگر متمایل می‌شود.

مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان افزود: البته در کشور مشوق‌های خارجی برای جذب سرمایه‌گذاری فراهم شده، مشوق‌های اقامت و مهاجرت، مشوق مالیاتی، مجوزهای واردات و صادرات و واردات اتومبیل خارجی پیش‌بینی شده و ریسک تضمین می‌شود که در کمتر کشوری به این مهم توجه شده است.

نوروزی با بیان اینکه پس چرا در این شرایط هم استانی مانند اردبیل موفق نیست، اضافه کرد: بخشی از موانع به عوامل جاذبه‌ای و ساختار اداری استان مربوط نیست و در مقابل به جاذبه‌های سرمایه‌گذاری سایر استان‌ها مرتبط است.

وی تاکید کرد: برخی استان ها از پیش‌تر و سال‌ها قبل جاذبه‌های خود را تعریف کرده و پیش زمینه جذب سرمایه را فراهم کرده‌اند. به عنوان مثال در گیلان، وجود منطقه آزاد بندر انزلی به دلیل معافیت مالیاتی و گمرکی خود جاذب سرمایه گذار است.

در صورتی که منطقه آزاد اردبیل فعال شود، در کنار مناطق آزاد ارس و انزلی می‌تواند قطب سرمایه‌گذاری را تشکیل داده و با توجه به اینکه این مناطق می‌توانند زنجیره تولید و تامین یکدیگر را حمایت کنند، جذب سرمایه تسریع می‌شود.

مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان معتقد است هرچند اردبیل در برخی حوزه‌ها ممتاز است اما در برخی بخش‌ها مانند برخوردار نبودن از منطقه آزاد، با ضعف مواجه است که لازم است مسئولان استان نسبت به اخذ مجوزها و فعال سازی منطقه آزاد اقدام کنند و بر روی این نیاز اقتصادی تمرکز داشته باشند.

نوروزی تصریح کرد: در صورتی که منطقه آزاد اردبیل فعال شود، در کنار مناطق آزاد ارس و انزلی می‌تواند قطب سرمایه‌گذاری را تشکیل داده و با توجه به اینکه این مناطق می‌توانند زنجیره تولید و تامین یکدیگر را حمایت کنند، جذب سرمایه تسریع می‌شود.

تعریف فرصت سرمایه‌گذاری از اساس منطقی نیست

مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان در پاسخ به این سوال که چرا فرصت‌های سرمایه‌گذاری تعریف شده در استان که مدت‌ها محل شعار مدیران بود به جایی نمی‌رسد، گفت: لازم است بین ظرفیت اقتصادی و فرصت سرمایه‌گذاری تفاوت قائل شویم و برای توجیه سرمایه گذار در حد معرفی ظرفیت اقتصادی اقدام کنیم.

نوروزی تاکید کرد: از اساس تعریف فرصت‌های سرمایه‌گذاری با نگاه کلیشه‌ای منطقی نیست و اینکه سرمایه گذار از محل ظرفیت‌ها خود ایجاد فرصت کند به هوش، مهارت و ریسک پذیری وی مرتبط است.

وی با ذکر مثالی اضافه کرد: به عنوان مثال گفته می‌شود که ما در ایجاد کشت گلخانه فرصت داریم و این در حالی است که باید صرفا توان استان اردبیل مطرح شود و اینکه این استان در تولید محصولات جالیزی و گلخانه‌ای قابلیت دارد و در ادامه این سرمایه گذار آگاه و هوشمند است که ایجاد صنایع تبدیلی یا توسعه کشت گلخانه‌ای را برنامه‌ریزی می‌کند.

نوروزی با تاکید به اینکه نمی‌توان به سرمایه گذار گفت بیا سردخانه بزن، ادامه داد: وظیفه مسئولان صرفا انعکاس توانمندی‌ها و ظرفیت‌های استان است و در واقع با عملیاتی کردن ظرفیت‌ها، فرصت‌های سرمایه‌گذاری توسط خود سرمایه گذار انتخاب می‌شود.

برخورد منفعلانه در بهبود فضای کسب و کار

وی در بخش دیگری از پاسخ‌های خود به خبرگزاری تسنیم به تشریح عملکرد ستاد تسهیل و مرکز خدمات سرمایه‌گذاری استان پرداخت و گفت: قبل از جذب سرمایه گذار باید بر روی بهبود فضای کسب و کار متمرکز شد.

مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان ادامه داد: فضای کسب و کار شامل هر عامل خارج از اراده و کنترل مدیران واحدهای تولیدی و فعالان اقتصادی است و به عوامل موثر بر تولید برمی‌گردد از جمله قوانین و مقررات، مجوزهای لازم، قوانین مالیاتی، حقوق مالکیت، امنیت قضایی، زیرساخت ها و تسهیلات بانکی.

نوروزی با تاکید به اینکه در پیشبرد این مقررات و قوانین گاهی رویه‌های اجرای بومی و من درآوردی مشاهده می‌شود، افزود: بهبود فضای کسب و کار مقدم بر فعالیت‌های ستاد تسهیل و هم مرکز خدمات سرمایه‌گذاری است.

وی با بیان اینکه رتبه استان در بهبود فضای کسب و کار بر اساس نظرسنجی فعالان اقتصادی توسط اتاق ایران، در ۱۰ رتبه نخست واقع است و جزو یک سوم استان‌های برتر هستیم، به عدد قطعی اشاره نکرد و اظهار داشت: از سویی نباید تصور کرد مشکلی در فضای کسب و کار نداریم و متاسفانه اغلب، کمیته‌ها و کارگروه‌ها برخورد موضعی و منفعلانه دارند. یعنی ما منتظریم مشکلی رخ بدهد تا ورود کنیم.

مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان تصریح کرد: این در حالی است که برای بهبود کسب و کار باید برخورد فعال و پیش بینی از مشکلات احتمالی داشت و با مسئله به جای برخورد بنگاهی به شکل تشکلی و نهاد اقتصادی برخورد کرد و در واقع با بهبود کسب و کار به استقبال توسعه اقتصادی رفت.

وی با بیان اینکه در سرمایه‌گذاری‌های استان باید تغییر رویه اعمال شود، اظهار داشت: لازم است تمامی دستگاه‌های جاذب سرمایه، رسالت و رویکرد جدیدی تعریف کنند و به جای اینکه بنشینیم و جاذبه‌ها را تعریف کنیم خود به استقبال سرمایه‌گذار برویم.

به گفته نوروزی این استان نیازمند سیاست‌های فعالانه در شناسایی، جذب و نگه داشت سرمایه‌گذاری است و نباید مانند پذیرش متصدی یک هتل منتظر حضور سرمایه گذار باشیم. بلکه در مقابل با سرمایه گذاران ارتباط برقرار کرده و نسبت به جذب اقدام کرد.

این اظهارات مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان بی‌شک در آینده نزدیک از سوی خبرگزاری تسنیم پایش شده و وضعیت جذب سرمایه‌گذاری در استان بررسی خواهد شد. به ویژه که دارایی استان چند سال قبل با راه اندازی مرکز خدمات سرمایه‌گذاری و تبلیغات رسانه‌ای گسترده، این مرکز را محل حل و فصل مشکلات سرمایه گذاران و تسهیل روند سرمایه‌گذاری معرفی کرد. کارنامه ناموفق این مرکز و ناتوانی در ایجاد تحول سرمایه‌گذاری در مدیریت جدید با استراتژی‌های جدید تعریف شده مجددا بررسی خواهد شد.

گفت‌وگو از ونوس بهنود

انتهای پیام/تسنیم