انسانلار یئر اوزونده یاشاییش باشلییان زاماندان اونلارین بیرینجی نفس‌گاهی، ائوی، بوتون ایناملاری و... طبیعت اولوب. او طبیعت کی انسانلارا حیات باغیشلاییب، انسانلار اونو بیر تانری کیمین عبادت ائدیب‌لر.


ساوالان خبر (savalankhabar.ir)

بیز انسانلارین یاشاییشیندا اوجور کی بو ساحه‌ده اولان عالیم‌لر یازیر، جان‌ایناملاریندان”animism” سونرا طبیعت‌ایناملارینا”naturalism” ال تاپیلیب، اوجور کی تدقیقات اولونوب نئچه‌تانریلیق”polytheism”، تکجه‌تانریلیق”monotheism” انسانلار اینامینا سونرالار یول تاپیب. هر حالدا ان بؤیوک ایدولوژی‌نین بیری یئر اوزو یاشاییشیندا طبیعت و هر اونا مالیک اولان قایدا-قانونلاردیر.
بیرینجی انسانلارین یاشاییشیندا، طبیعت بیر بؤیوک آنا کیمین انسانلاری بئجردیب، بویا-باشا چاتدیرماقدان باشقا عقله دولو مالیک اولماسینا یاردیم ائدیب. طبیعت بیر معلیم کیمین انسانلاری اؤرنجی ائدیب اونو مدنییته چاتماغا یئنی‌دن یاردیم ائدیب. آمما انسانلاردا طبیعتی آنا یوردو بیلیب، اونو قورویوب ساخلاماسیندا ایناملار یارادیب، ایدولوژی‌لر بئیین‌لرده باغلادیب. بو ایکی اوزدو آل-وئریش طبیعتی انسانلار اوچون قورویوب، انسانلاری طبیعتده یاشادیب. بئله بیر درین-زنگین ارتباط هئچ زامان قیریلماییب.
اولوب انسانلار یاشاییشیندا طبیعتین قهری، سئلی، زلزله‌سی… تمدنلر سیندیریب، ائولر وئران قویوب، قانلار توکوب. البته انسانلاردا طبیعت حاققیندا ظولملر ائدیب‌لر، آنجاق هر ایکی حالدا یئنه انسانلارین طبیعته‌ساری گئتمه‌سی، طبیعتین انسانلا باریشماسی بو رابطه‌نی گون به گون درین‌لشدیریب.
انسانلار رنئسانسدان سونرا کی تکنولوژی گوجو ایله طبیعته آرتیق ال تاپدیلار، اؤز قایدالارین طبیعتله اؤزلری پوزدولار. بو انقلابدان سونرا انسانلار سرمایه، تکنولوژی اساسدا چوخ-چوخ قدرته مالیک اولوب، یئر اوزونده شاهلیق ادعاسی ائتدیلر.
طبیعت اؤز باشینا بیراخیلدی بو آرادا بوتون انسانلار، دونیا موحاریبه‌سینه اوز گتیردیلر. بمبلار اساسدا یئرلر اودا چکیلدی، آغاجلار، بلکه مئشه‌لر دوغراندی، داغلار، چایلار، چیمنلر پایمال اولوب آرادان گئتدیلر…
انسانلار جومدو… طبیعت سوسدو…
انسانلار جومدو… طبیعت سوسدو…
اوقدر کی انسانلار باشقا کوره‌لره یول تاپاندان سونرا یاواش-یاواش دوشوندولر کی نه‌لر یئرین باشینا گتیریبلر… اوندا دوشوندولر کی یئر سون نفس‌لرین چکیر. بو گون کی انسانلار تکنولوژی گوجو ایله چوخلو مرتبه‌لر چاتیبلار… آمما هیندی باشا دوشورلر کی طبیعت اونودولموش تراژئدی کیمین قان ایچینده بوغولوب.
طبیعتین بوغولماسی، انسانلارین بوغولماسیندان باشقا اولماییب اولمییاجاق. عمومیتده هر بیر انسان یاشاییشیندا اوقدر طبیعتین قدرینی بیلمه‌دی… آغاج اکمه‌دی، کسدی… نایلون کشف ائدیب توکدو طبیعته…
بوگون طبیعت، بوتون حئیوانلار، بوتون بیتگی‌لر انسانلارین “کرونا” الینده اسیر اولماسینا سئوینج آپاریرلار. بوگون کی مدنییته مالیک اولان انسانلار مین ایل‌لیک دوستوغو انسانلا طبیعتله پوزوب هر ایکی‌سی بیر-بیرینین اؤلومونه گؤز تیکیب‌لر…
آمریکادا، ژاپندا، آلماندا، ایراندا… بوتون دونیادا اولان انسانلار بیر لحظه درین فیکیرلش‌سه یقین دوشونمه‌لی‌دیر انسانلار طبیعت باغلیدیلار، آمما طبیعت تکجه انسانلارا باغلی دئییل، نئجه کی انسانلاردان قاباق طبیعتده چوخلو یاشاییشلار واریمیش…
بو گون کی انسانلار هر بیریسی مین ائو، مین مچید تیکه، مین کلیسا تیکه، مین یول آچا، مین انسانین جانین اؤلومدن قوتارا و… هامیسی بیر آغاج اکمه‌سینه، بیر نایلون طبیعتدن گؤتورمه‌سینه دیمز. طبیعتی قوروماق بو دورومدا بوتون بشریتین حاققیندا چالیشماق‌دیر…
منجه انسانلار ایکی قوروپا بولونوب، یا طبیعتی سئون”normal”انسانلار یا طبیعتی سئومه‌ین”abnormal” انسانلار.

عمار احمدی

منتشر شده در شماره ۱۰ ماهنامه فرهنگی_اجتماعی ساری بولوت

انتهای پیام/