ساوالان خبر: موزه باستان شناسی اردبیل علاوه بر این یکی از مجهزترین و زیباترین موزه‌های تخصصی کشور به لحاظ معماری و فضاهای نمایشی است، روایتگر تاریخ و تمدن یک میلیون ساله ای است که به عقیده کارشناسان قدیمی ترین تاریخ اکتشافات باستان شناسی کشور محسوب می شود.

این موزه در سال 87 در مساحتی بالغ بر هزار و 700 متر مربع در دو طبقه و در بافت تاریخی و مجموعه جهانی بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی تجهیز و راه اندازی شده است.

اشیاء به نمایش گذاشته شده در این موزه حاصل کاوش های باستان شناختی متعدد در محوطه‌ها و قبور باستانی استان اردبیل و نیز یافته های اتفاقی است. این آثار از دوران پیش از تاریخ تا دوران اسلامی را شامل می شود.

از جمله این آثار ظروف و مجسمه های حیوانی از جنس سفال مربوط به هزاره اول قبل از میلاد، ظروف سفالی لوله دار عصر آهن با نقوش کنده انسانی محوطه باستانی شهریری مشگین شهر، سنگ قبرهای دوره صفویه مربوط به شهدای جنگ چاداران و… است.

ظروف سفالی منقوش سبک اردبیل، اسگرافیاتو، فقاع، چینی های آبی و سفید عصر صفوی، خمره های سفالی، ظروف شیشه ای دوران تاریخی و اسلامی، ظروف زرین فام، اشیاء فلزی با کابری های مختلف رزمی و آیینی از دوران پیش از تاریخ تا اسلامی از دیگر آثار به نمایش درآمده در این موزه است.

همچنین بخشی از این موزه به نمایش سکه های کشف شده از استان از جمله سکه های منحصر بفردی از سکه های طلای بیزانس، اوایل اسلام و سکه های نفره متعلق به شاهان صفوی تعلق دارد.\

نمایش سایت باستان شناسی قلعه بوینی یوغون

یکی از مهمترین بخش های موزه باستان شناسی اردبیل سایت باستان شناسی قلعه بوینی یوغون در روستای کورعباسلو است. منطقه‌ای که مطالعات تاریخ آن را به عصر آهن رسانده و هم اکنون اسکلت زنی که به شکل جنینی آرمیده در این سایت به نمایش گذاشته شده است.

به گفته مسئول موزه باستان شناسی اردبیل قلعه بوینی یوغون به مانند بسیاری از قلعه‌های نظامی و تاریخی اردبیل در زمان اشکانی رونق داشته است.

میر روح الله محمدی در گفتگو با خبرنگار مهر یکی از دلایل توجیه این مسئله را افزایش جمعیت و پشتیبانی منطقه در جنگ های ایران و روم می داند و با بیان اینکه قلعه بوینی یوغون هم کاربرد نظامی و هم مسکونی داشته است، اضافه کرد: اسکلت زن در موزه باستان شناسی متعلق به دوره پیش از تاریخ تا شکل گیری اسلام است.

دفن انسان رو به خورشید و ماه

وی تاکید کرد: علت دفن با اشیا به نوعی اعتقاد به معاد و بازگشت به زندگی دیگر است و به همین دلیل اشیایی برای استفاده مجدد با مرده دفن می شده است.

این کارشناس باستان شناسی دفن به شکل جنینی را بازگشت انسان به آغوش زمین مادر می داند و تاکید دارد که تمامی تفاسیر بر اساس اندیشه انسان امروز است و رموز اندیشه انسان های اولیه به صورت کامل کشف نشده است.

به گفته وی اگر زمان مرگ فرد قبل از ظهر بود روبه شرق و خورشید، اگر بعد از ظهر رو به غرب و اگر شب زمان مرگس بود به پشت و رو به ماه دفن می کردند.

327 اثر از تاریخ چهار هزار ساله

موزه باستان شناسی اردبیل علاوه بر اینکه باستان شناسی قابل توجهی از خطه این منطقه را به نمایش گذاشته است، 327 اثر از چهار هزار سال قبل تا دوره قاجار را نیز در خود جای داده است.

آثاری که با مجموعه آثار موجود در انبار موزه رقم قابل توجهی را شامل می شود. این موزه از سال 87 فعالیت خود را آغاز کرده و امروز سهم قابل توجهی در معرفی آثار تاریخی استان دارد.

مسئول موزه باستان شناسی اردبیل تصریح کرد: سفال و ریتون های چهار هزار ساله، سنگ استل مکتب پیرازمیان، چینی های موزه چینی خانه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی و سکه های بیزانس که از طریق تجار به اردبیل رسیده است از جمله آثار این مجموعه است.

رقابت با موزه‌‌ آبگینه در نگهداری اشیا شیشه‌ای

وی شاخصه این موزه را اشیا شیشه ای آن عنوان کرد که در تعداد و تنوع قابل توجه است و افزود: این تعداد شی شیشه ای که به صورت سالم اکتشاف شود در هیچ موزه ای مشابه نداشته و می توانیم با موزه آبگینه نیز رقابت کنیم.

به گفته محمدی اشیا جمع آوری شده از تمامی نقاط استان بوده و به ویژه به دلیل تنوع و تراکم ریتون و اشیا سفالی در مشگین شهر و منطقه مغان آثار قابل توجهی از این شهرستان ها به نمایش درآمده است.

ابزارها بیانگر اندیشه انسان های اولیه

اما مهمترین بخش این موزه که در آینده ای نزدیک راه اندازی خواهد شد، آثار کشف شده از بررسی های هیئت باستان شناسی روسی در سال های 83 تا 84 از حوزه رود قزل اوزن به عنوان مهمترین منبع آبی اردبیل است.

گزارش هیئت روس تائیدی بود بر وجود اشیا سنگی و دست ساز که متعلق به اولین فرهنگ سکونت بشر بر روی کره زمین در یک میلیون سال قبل است. تا جایی که بعد از بررسی سطح الارض منطقه نوبت به بررسی رگه های زمین رسید تا بافت سطحی زمین را که در طول هزاره ها تغییر یافته مورد آزمایش قرار دهد.

محمدی در این خصوص به خبرنگار مهر با بیان اینکه قدمت آثار حوزه قزل اوزن قدیمی ترین اکتشافات کشور خواهد بود، تصریح کرد: قرار است اشیا کشف شده در موزه باستان شناسی مرکز استان به نمایش درآید.

مسئول موزه باستان شناسی اردبیل اضافه کرد: از طریق ابزارها و نحوه ساخت آن می توان اندیشه انسان های اولیه را مورد مطالعه قرار داد.

نگهداری از آثار در شهرستان بومی

وی همچنین با اشاره به بازدید گردگان از این موزه تصریح کرد: در اسفند ماه سال گذشته هزار و 64 بازدید کننده برای موزه ثبت شده و این در حالی است که در پنج روز اول تعطیلات نوروزی دو هزار و 626 بازدید از موزه انجام شده است.

محمدی با بیان اینکه این استان در شهرستان های دیگر از جمله مشگین شهر، خلخال، نمین و نیر نیز موزه باستان شناسی دارد، اضافه کرد: برای رونق موزه ها اغلب آثار کشف شده در موزه شهرستان بومی نگه داری می شود.

وی تاکید کرد: آثار شاخص و نمونه هایی که از نظر قدمت، نظریات علمی و مطالعات باستان شناسی بی نظیر است در برخی مواقع به مرکز استان ارسال می شود.

گردشگران می توانند با مراجعه به مجموعه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی علاوه بر بازدید از این مجموعه بی نظیر از بازارچه صنایع دستی، موزه ختایی و موزه باستان شناسی استان نیز دیدن کنند.

…………………………..

گزارش: ونوس بهنود

انتهای خبر/ فارس