پایگاه ساوالان خبر (savalankhabar.ir) :

به گزارش ساوالان خبر; در تعریفی ساده، مطالبه گری که از آرمانگرایی ذاتی بشر نشأت می گیرد، احساس مسئولیت نسبت به پیرامون و پیگیری آن به وسیله مطالبه از حاکمیت تا حصول نتیجه ای مطلوب است.

امام علی (ع) در خصوص حق متقابل حاکم و مردم عبارتی بسیار قابل تأمل دارند به این مضمون که می فرمایند: من را بر شما حقی است و شما را بر من حقی است، حق من این است که شما از من اطاعت کنید و حق شما بر من این است که مرا در نهان و آشکار نصیحت کنید

از زمانی که واژه شهروند مطالبه گر در سپهر گفتمانی جامعه رواج یافته است، نظریات و تفاسیر متفاوتی در باب چرایی و چگونگی پاسخگو کردن مدیران و مسئولان مطرح شده است؛ اما به روی دیگر سکه که همانا شهروند پرسشگر است کمتر پرداخته شده است. شهروند پرسشگر یا مطالبه گر باید اصول و قواعد مطالبه گری را نیک بداند و حرفه ای عمل کند. هر آینه مسئولان و مدیران و مجریان احساس کنند که کارکرد و اعمال ایشان را کسانی نظارت می کنند که با قوانین و اصول آشنایی دارند و مطالبه گرایی خردورز و اندیشمند هستند در رفتار و کردار خود دقت نظر بیشتری می کنند. یقینا قدرت شهروندان مطالبه گر با ارائه دیدگاه های علمی و تخصصی توأم با ایجاد فشار اجتماعی و پرسشگری عالمانه، از هر ابزار و قوه ی قهریه ای کارآیی بهتری دارد.

بی شک شهروندان مطالبه گر و آگاه به حقوق و قوانین، مدیران پاسخگو را بوجود می آورند. شهروند مطالبه گر باید بداند راه احقاق حق و مطالبه نه از مسیر خشونت است و نه کوتاه آمدن از مطالبه است، بلکه باید برای رسیدن به مقصود و دفاع از حق و مطالبه خود پایمردی کند و با صراحت و شفافیت عمل کند بدانگونه که حقوق دیگران نیز رعایت شود. شرایط تحقق خواسته ها و مطالبات بستگی به میزان فرهنگ جامعه دارد. شهروند مطالبه گر در تعامل و ارتباط با محیط پیرامونش نقش دارد و نمی توان او را نادیده انگاشت چون اگر حقی از او غصب شود وارد میدان شده و با آگاهی و اطلاعات دقیق ابراز وجود خواهد کرد.

در تحقق مطالبه گری شهروندی نقش حاکمیت، مجریان و مدیران جایگاه ویژه ای دارد. مسئولین و متولیان باید مردم را یاور و ناظر راستین خود بدانند و به عبارتی با هم در تعامل باشند نه در تقابل و تخاصم. نگاه دولت و مسئولین به مطالبه گران اجتماعی و مدنی و سازمان های مردم نهاد نباید نگاه از بالا و تخریبی باشد بلکه باید از ظرفیت و پتانسیل آن ها در راستای پیشرفت امور و اجرای بهتر برنامه ها و خدمات خود به شهروندان بهره مند شوند.

از مهم ترین وظایف حاکمان، ایجاد امنیت، رفاه، آسایش و عدالت برای مردم است و لازمه تحقق این مهم وجود شهروندانی می باشد که منطقی و آگاه به حقوق قانونی خویش و مسئولیت پذیر بوده و با شیوه نظارت و مطالبه گری آشنا باشند. تاثیر رعایت حقوق شهروندی در تأمین امنیت روانی و ایجاد بهداشت روانی شهروندان بسیار مهم است. مطالبه گری نیاز جامعه است و رابطه اش با جامعه بسان خون است در کالبد انسان. هیچ انسانی بدون خون زنده نمی ماند و هیچ جامعه ای بدون شهروند مطالبه گر، با نشاط و پویا و زنده نیست و جامعه ای که مطالبه گر نباشد، مرده است؛ همانگونه که کمترین خلل و مشکلی در سیستم خون بیمار، بیماری های عدیده ای را در پی خواهد داشت، جامعه نیز چنین است. وقتی روح مطالبه گری در کالبد جامعه نباشد و یا اینکه جامعه دچار اختلال روانی گردد باید منتظر بروز آفت های بی شماری در بطن جامعه باشیم.

مطالبه گری به دو شیوه فردی و غیر رسمی و ساختار یافته و رسمی  یا همان رسانه های جمعی صورت می گیرد. مطالبه گری به شیوه فردی راه به جایی نخواهد برد و نیازمند حرکت جمعی است. به باور من نقش شهروندان مطالبه گر ساختار یافته و هدفمند در توسعه و رونق اقتصادی، فرهنگی، ورزشی، بهداشتی و … در مقایسه با سایر عوامل همچون بودجه و اعتبارات اگر بیشتر نباشد، کمتر هم نیست. کما اینکه در سالیان متمادی اعتبارات و سرمایه های هنگفتی برای توسعه و عمران تخصیص و محقق شد اما در عمل شاهد تحقق اهداف و چشم انداز نبودیم و دلیل اصلی آن عدم وجود شهروندان مسئولیت پذیر، مطالبه گر و ناظر بوده است.

بخش عمده ای از اجرای حقوق شهروندان به مطالبه گر بودن شهروندان باز می گردد و مسئولان پاسخگو را شهروندان پرسشگر می سازند. وقتی مردم در تعیین سرنوشت خویش سهیم باشند، مانع از بروز کاستی ها و بی کفایتی ها در نهادهای تصمیم ساز و اجرایی می شوند. اگر مدیران شهری بدانند درقبال مسئولیت و ارائه ی وظایف خود، شهروندانی ناظر، مطالبه گر و آگاه به حقوق شهروندی دارند هرگز به خود جرأت عدم پاسخگویی و کارشکنی و عدم تمکین به قانون را نخواهند داد، چرا که مجموعه خود را با شهروندانی روبرو خواهند دید که آن ها را رصد کرده و ناظر بر اعمال آن ها هستند

انتهای پیام/

نویسنده : هادی اسدی